EĞİTİM
Diploma Programı Birimi: Edebiyat Fakültesi
Diploma Programının Açıldığı Yıl: 2011-2012 Akademik Yılı
Öğretim Türü: Örgün Öğretim
Eğitim Dili: Türkçe
Ortalama Kontenjan: 45
Yabancı Dil Hazırlık: Dil Hazırlık Eğitimi Yoktur.
Kabul Koşulları: YGS (TS-2), YGS EK Kontenjan, Yatay Geçiş ve Dikey Geçişle gelen öğrenciler ile kabul koşullarını tamamlamış yabancı uyruklu öğrenciler programa kabul edilir.
Çift Ana Dal, Yan Dal ve Ortak Diploma: Türkiye’deki ve yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından İstanbul Üniversitesine yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler için Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Ana Dal, Yan Dal ile Kurumlar arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik ve Üniversitemiz Senatosunun belirlediği esas ve şartlar uygulanır.
Meslek Yüksekokullarından mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçişleri için Meslek Yüksekokulları ve Açık Öğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkındaki Yönetmelik hükümleri uygulanır.
Çift Ana Dal ve Yan Dal için Fakülte içi Programları: Dilbilim, Tarih ve Türk Dili ve Edebiyatı bölümleri ile çift ana dal ve yan dal anlaşmalarımız mevcuttur.
Program Başkanı: Dr.Öğr.Ü. Ali ILGIN
1.Diploma Programı Vizyonu
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümünün akademik açıdan güçlü ve yetkin konumunu korumak; önümüzdeki süreçte Bölümü, bu alanın önemli bir merkezi hâline gelmek.
2.Diploma Programı Misyonu
Orta Asya başta olmak üzere geniş bir alana yayılmış olan Türklerin lehçeleri, edebiyatları ve kültürlerini öğretmek; Türk dünyasının paralel kurumlarıyla eğitim ve kültür alanlarında iş birliği yapmak; bilimsel, edebî ve fikri eserler ortaya koymak; alanına hakim, milletine hizmet etmeyi hedefleyen yetkin bilim adamları ve eğitimciler yetiştirmek.
3. Amaç ve Hedefler
3.1.Amaçlar:
1. Çağdaş Türk Lehçe ve Edebiyatları bölümlerini kurarak bu geniş alana yayılmış olan Türklerin lehçelerinin, edebiyatlarının ve kültürlerinin öğretilmesi.
2. Bu alanlar arasında iletişim kurularak karşılıklı yardımlaşmanın sağlanması.
3. Eser üretilmesi ve bu sahalarda çalışacak gerekli bilim adamlarının yetiştirilmesi amaçlanmaktadır.
3.2.Hedefler:
1. Çağdaş Türk Lehçeleri ve edebiyatları alanında eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmek.
2. Çağdaş Türk Lehçeleri ve edebiyatları alanında araştırmalar ve ortak bilimsel çalışmalar yapmak. 3. Yabancı ülkelerde, özellikle Türki Cumhuriyetlerde Çağdaş Türk Lehçeleri ile ilgilenen bilim insanları ile ortak çalışmalar yapmak.
4. Öğrenme Kazanımları
4.1. Bilgi:
1.Alanında güncel ders kitapları, uygulama araç gereçleri ve diğer kaynaklarla desteklenen ileri düzeydeki kuram ve uygulama bilgilerine sahip olmak
2. Alanıyla ilgili temel kavram ve kuramları özümseme, tartışma ve bu bilgileri alanında uygulayacak veya sorgulayacak düzeyde bilgiye sahip olmak
3.Alanıyla ilgili yazılmış kaynaklar ve alanını destekleyen diğer kaynakları değerlendirebilecek kuramsal bilgilere sahip olmak
4.2.Beceri
1.Alanıyla ilgili ürettiği ve elde ettiği verileri raporlama ve takdim etme becerisine sahip olmak 2.Çevresel bilginin alanıyla ilgili bağlantısını kurma ve geliştirme refleksine sahip olmak
3.Alanıyla ilgili edindiği temel düzeydeki bilgi ve becerileri kullanarak, sorunları saptayabilme ve gerekçelendirilebilir çözümler önerebilme becerisine sahip olmak
4.3.Yetkinlik
1.Alanıyla ilgili karşılaşılan ve öngörülmeyen karmaşık sorunları çözmek için ekip üyesi olarak sorumluluk alabilmek
2. Alanıyla ilgili her türlü olasılığı göz önünde bulundurarak uygun iletişimi sağlayacak bireysel girişimlerde bulunabilmek
3. Öğrenme gereksinimlerini belirleyebilme ve bu gereksinimleri karşılayabilmek
4. Alanında sahip olduğu bilgi ve deneyimlerini alanla ilgili yetkin kişilerle paylaşabilme, karşıt görüşlerini savunabilmek
5. Sosyal veri analizi yapabilmek ve veri türüne bağlı uygun analiz yöntem ve tekniklerini seçip yürütebilmek
6. Sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kalite ve kültürel değerler ile çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konularında yeterli bilince sahip olmak
5. Mezuniyet Koşulları
Öğrencilerimiz için öğrenim dönemleri sürecinde Programdan mezun olabilmek için öğrencinin %75'i zorunlu ve %25'i seçmeli derslerden oluşan 240 AKTS tamamlaması, Genel Ağırlıklı Not Ortalaması (GANO) değerinin en az 2.00 olması gerekmektedir.
6. İstihdam Olanakları
Bölümden mezun olan öğrenciler Türkolog unvanı kazanırlar. Mezunlarımız; Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî veya özel ilköğretim okullarıyla liselerde Türkçe ve edebiyat öğretmeni olarak görev yapabilirler, özel dershanelerde aynı branşlarda çalışabilirler. Ayrıca TRT-Avaz başta olmak üzere diğer yazılı ve görsel medya organlarında görev alabilirler. Orta Asya ve Kafkaslar’da ticaretle uğraşan şirketlerde çalışmaları da imkan dahilindedir.
ÖRGÜN MÜFREDATI:
ÇAP MÜFREDATI:
YANDAL MÜFREDATI:
Diploma Programının Öğretim Türü: Örgün Öğretim
Diploma Programının Birimi: Sosyal Bilimler Enstitüsü
Diploma Programının Ana Bilim Dalı / Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Diploma Programının Eğitimine Başladığı Akademik Yıl: 2022-2023 Akademik Yılı
Diploma Programının Eğitim Dili: Türkçe
Kabul İçin Genel Koşullar:
1. Lisans mezunu olmak
2. ALES sınavına girmiş ve yeterli puan almış olmak
3. YDS veya YÖK tarafından eşdeğerliği kabul edilmiş Yabancı Dil sınavlarından birine girmiş ve yeterli puanı almış olmak
4. Ana bilim dalı tarafından yapılan mülakata girmek Minimum kabul puanları ve ağırlıkları İstanbul Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ve Senatonun belirlediği koşullar çerçevesinde saptanmaktadır.
5. İstanbul Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ve Senatonun belirlediği genel koşulları sağlamak.
Amaçlar
1. Orta Asya başta olmak üzere Türk soylu devletler ile akraba toplulukları, Rusya Federasyonu, Doğu Avrupa, Çin ve İran gibi ülkelere yönelik dil, edebiyat, kültür, tarih ve siyasî gelişmelerden haberdar olan uzmanlar yetiştirmek,
2. Her bir lehçede çeviriler ve araştırmalar yapacak uzman araştırmacılar yetiştirmek,
3. Eski Türkçeden bu yana Türkçenin geçirdiği evreleri tanımak, eski ve çağdaş Türk lehçelerinin karşılaştırmalı öğretimi yoluyla bu lehçelerin bir veya birkaçı üzerinde uzmanlaşmalarını sağlanmak,
4. Türk Dünyasının dili ve edebiyatı ile ilgili meseleler üzerinde öğrencilere donanımlı şekilde bilgi kazandırmak ve Türk kültürüne karşı bilinçli bir yaklaşım geliştirmesini sağlamak,
5. Öğrencileri bilimsel platformda bireysel araştırmaya teşvik etmek, Türkçenin güncel meseleleri üzerinde düşünüp fikir üretmelerini sağlamak ve onları bu sorunlara yaklaştırmak,
6. Sosyal olayları ve çeşitli kültür örüntülerini değerlendirip insanları etkileme ve iletişim kurma becerileri olan bireyler yetiştirmek,
7. Türk dilinin konuşulduğu coğrafyalarda yaşanan tarihî olaylardan hareketle günümüz meselelerine ışık tutacak araştırmalar yapmaya teşvik etmek,
8. Devletin çeşitli kademelerinde istihdam edilecek Türk Cumhuriyetlerini bilen, tanıyan bölge uzmanları yetiştirmek.
Hedefler
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programının başlıca hedefleri, üniversitenin temel değerleri ve lisansüstü eğitim program yönetmeliği çerçevesinde yenilikçi, yaratıcı araştırmalarla toplumsal gelişim sürecine önderlik ederek, ulusal ve uluslar arası düzeyde tercih edilen, üniversite-mezun dayanışmasının güçlendirildiği, eleştirel düşünen, sorgulayan; yüksek insanlık değerleri ışığında ülkenin geleceği için insan haklarına saygılı bireyler yetiştirmektir. Bu bağlamda Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Programının başlıca hedefleri şunlardır:
1. Bütün yönleriyle Türk Cumhuriyetleri ve çevresine hitap eden çağdaş bir eğitim vermek,
2. Türkiye ile Türkî Cumhuriyetlerdeki halklar arasında köprü olabilecek uzman kadro yetiştirmek,
3. Türk dünyasına ve meselelerine hakim, çözüm üretebilecek kaliteli ve donanımlı öğrenci yetiştirmek,
4. Türk Cumhuriyetlerinin değerlerine yönelik bilimsel çalışmaların arttırılmasına katkıda bulunmak,
5. Alana yönelik ulusal ve uluslar arası bilimsel projeleri geliştirmek ve uygulamak,
6. Öğrencileri alanla ilgili araştırma ve incelemeye yöneltmek,
7. Disiplinler arası eğitim öğretim ve araştırmaların gelişimine katkıda bulunmak.
Çağdaş Türk dili alanı, Balkanlardan Büyük Okyanusa, Kuzey Buz Denizinden Tibet'e kadar uzanan yaklaşık on bir milyon kilometre karelik geniş bir alandır. Hem tarihî akışı içinde dilin kendi tabiatından kaynaklanan değişmeler hem de coğrafya, farklı sosyo-kültürel çevrelerle ilişki vb. dış faktörlerle Türk dili, bütün dillerde olduğu gibi bir yandan değişmiş, bir yandan da kollara, diyalektlere ayrılmıştır. Diyalekt farklılıklarının derecesinin 20. yüzyıl öncesi dil tarihinde önemli olduğunu söylemek oldukça güçtür. Ancak bu durumun, bugün de devam ettiğini dile getirmek gerçeği tam yansıtmaz. 20. yüzyıl Türk dili alanı dışarıdan şuurlu dil planlamalarına tâbi tutulduğu bir yüzyıldır. Genel Türk dilinin lehçelerini “dil” konumuna getirme yönünde çalışmalar olarak tanımlanabilecek Sovyet dönemi merkezî dil planlaması çalışmaları ve buradan geçerek bu dil planlaması kapsamındaki mahallî uygulamalar 20. yüzyılda Türk lehçeleri arasındaki anlaşılabilirlik oranının düşmesine yol açan önemli dış faktörlerden biri olmuştur. Öte yandan, Rus dilinin bir üst dil olarak bütün sosyo-kültürel ve ekonomik, resmî olarak-olmayarak bütün kurumlarda konuşulması, yazılması, kısaca kullanılması Sovyet alanı Türk dilinin çeşitli lehçelerini konuşanları ana dili kaybı tehlikesiyle karşı karşıya da getirmiş, kısıtlı ana dili kullanımı Türk lehçelerinin tabiî gelişmelerini önlemiştir. Lehçeler arası etkileşimin de ortadan kalkmış olması Türk lehçeleri arasındaki ayrılıkların keskinleşmesine yol açmıştır. İletişimin bütünüyle Rusça yapılması da böylece lehçe ayrılıklarını gösteren özelliklerin farklı lehçe grubu üyeleri tarafından fark edilmesini de önlemiştir.
Bir ülkenin gelişimi için en önemli olan şey onun dilini, kültürünü ve edebiyatını öğrenmektir. 90'lı yıllardan bu yana Orta Asya Türk Devletlerinin dış dünyaya açılımı, bu dünya içindeki devletlerin dilini ve edebiyatlarını öğrenme ve tanıma zaruriyetini doğurmuştur. Bunun yerine getirilmesinde temel faktör, bu devletlerin dillerinin, edebiyatlarının ve kültürlerinin öğrenilmesidir. Bu anlamda, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları bu görevi yerine getirmek için kurulmuş bir bölümdür. Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları bölümü öğrencilerinin eğitimleri, bu çerçevede oldukça önem arz etmektedir. Ortak ulusal ve kültürel değerlerin ortaya çıkarılması, öğrenilmesi ve paylaşımı, Türk dünyasının birbirine yaklaştırılmasında büyük bir rol oynamaktadır.
Bugün Türk lehçelerinin büyük bir kısmı devlet dili, yazı dili, edebî dil, edebiyat dili vb. konumlarında kullanılmaktadır: Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tataristan, Başkurdistan, Çuvaş, Kabartay-Balkar, Karaçay-Çerkes, Dağıstan, Tuva, Saha (Yakut), Altay, Hakas Cumhuriyetlerinde, bu cumhuriyetlerin adıyla aynı adı taşıyan Türk lehçeleri, belirtilen statüye sahiptir. Çin Halk Cumhuriyeti’nde özellikle Doğu Türkistan bölgesinde yaşayan “azınlık millet statüsündeki” Uygur Türklerinin de dil kullanım seviyeleri Sovyet dönemi Türk lehçeleri dil durumuna benzerlik gösterir. Çin Halk Cumhuriyeti’nde Sarı Uygur ve Salarlar başta olmak üzere başka Türk lehçe gruplarına üye Türkler de vardır. İran başta olmak üzere Irak ve Suriye’de, ayrıca Balkan ülkelerinde, Moldova, Ukrayna gibi eski Sovyet Cumhuriyetlerinde, Afganistan ve Tacikistan’da da çok sayıda Güney-batı (Oğuz), Güney-doğu (Türkistan/Uygur), Kuzey-batı (Kıpçak) lehçe gruplarına üye Türk lehçelerini ana dilleri olarak konuşan Türkler yaşamaktadır. Bölümümüz, bu geniş alan üzerinde bulunan Türk dili konuşurlarının dili, edebiyatı, tarihi, sosyo-kültürel yapıları, uluslararası ilişkileri konularında interdisipliner bir anlayış içinde eğitim-öğretim vermektedir.
2011-2012 Eğitim Öğretim yılında açılan bölümümüz, 10 yıla yakındır lisans eğitimi vermektedir. Ancak mezunlarımız İstanbul’da başka bir benzer program bulunmaması dolayısıyla Ankara ve başka şehirlerdeki programlara gitmekte dolayısıyla bölümümüz gelecekteki kadrolarını yetiştirememektedir. Açılması durumunda programımız İstanbul’daki tek program olacağı için de tercih sebebi olacaktır. İstanbul’da benzer başka lisansüstü program bulunmamaktadır.
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı tezli yüksek lisans programının amacı; öğrencinin bilimsel araştırma yaparak bilgiye erişme, bilgiyi derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını sağlamaktır. Tezli yüksek lisans programı; dersler, seminer, tez çalışması, tez savunma sınavı ve varsa tamamlayıcı faaliyetlerden/uygulamalardan oluşur.
Dört yarıyıl sonunda öğretim planında yer alan kredili derslerini ve seminer dersini başarıyla tamamlayamayan veya bu süre içerisinde yükseköğretim kurumunun öngördüğü başarı koşullarını/ölçütlerini yerine getiremeyen; azami süreler içerisinde ise tez çalışmasında başarısız olan veya tez savunmasına girmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
·Program süresi 2 yıldır.
·Tezli yüksek lisans programında ders yükü 21 krediden az 30 krediden çok olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, bir seminer ve varsa tamamlayıcı faaliyetlerden/uygulamalardan oluşur. Tezli yüksek lisans programında seminer dâhil tüm derslerden 60 AKTS kredisinin sağlanması gerekir. Tez çalışmasının toplam AKTS kredisi 60’dır.
·Dersler, danışmanın talebi, anabilim/anasanat/bilim/sanat dalı/program başkanlığının önerisi, danışman atanmamışsa anabilim/anasanat/bilim/ sanat dalı/program başkanlığının doğrudan önerisi ile alınacak dersin bulunduğu programın başkanının onayı ve ilgili enstitü yönetim kurulu kararıyla diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan yüksek lisans dersleri ile ikiden fazla olmaması ve öğrenimi sırasında alınmamış olması kaydıyla lisans derslerinden de seçilebilir. Doktora/sanatta yeterlik programlarından ders alınmaz.
·Lisans düzeyindeki devam koşulları geçerli olmak üzere seçilen lisans derslerinden alınan notlar, lisans öğrencileri ile aynı ölçütlere göre değerlendirilir. Ancak bu öğrencilerin başarı koşulları, lisansüstü programdaki başarı değerlendirme ölçütlerine göre belirlenir.
·Öğrencinin, tezini teslim etmeden önce derslerini, seminerini, kredisini ve AKTS kredisini, varsa tamamlayıcı faaliyetlerini/uygulamalarını başarıyla tamamlaması gerekir.
·Bu Yönetmelikte tezli yüksek lisans programı için belirlenen bütün koşulları başarıyla sağlayan ve ilgili enstitüce istenen diğer işlemleri yerine getiren öğrenciye üzerinde öğrencinin kayıtlı olduğu anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunan tezli yüksek lisans diploması verilir.
Ayrıntılı bilgi için bkz: https://erasmus.istanbul.edu.tr/tr
Farabi Değişim Programı, öğrenci veya öğretim üyelerinin bir veya iki yarıyıl süresince kendi kurumlarının dışında bir yükseköğretim kurumunda eğitim ve öğretim faaliyetlerine devam etmelerini amaçlamaktadır.
Farabi Değişim Programının uygulanmasına ilişkin ilkeler, Yönetmelik ve Esas ve Usuller tarafından ayrıntılarıyla belirlenmiştir.
Ayrıntılı bilgi için bkz: https://farabi.istanbul.edu.tr/tr/_